نیشابوریان

((اسم اين مكان كاريز است. در گذشته قناتي بوده كه آب جزيره را تامين مي كرده و اين شهر زير زميني كه در حال حاضر داريد ميبينيد با سرمايه گذاري يك فرد تهراني ساكن كشور آلمان به نام حاجي حسيني ساخته شده است و بزودي به اتمام مي رسد. هدف از ساخت آن جذب توريست و گردشگران خارجي است و ارزش تاريخي ندارد! مسير كاريز مشخص است اما اگر ميخواهيد راهنما همراهتان بيايد بايد صبر كنيد تا يك گروه 20 نفره جمع شوند.)) اينها گفته ي يكي از راهنماهاي اين اثر به حساب تاريخي! كاريز در جزيره كيش است. جايي كه زماني آب جزيره را تامين مي كرده و قدمت قديمي ترين رشته قنات آن 800 سال است و در حال حاضر كارگران مشغول ساخت ادامه ي دالان ها و فروشگاه هاي زير زميني هستند و عده اي هم در كنار آنان مشغول كهنه سازي و كار كاردن بر روي در و ديوار آنند تا شكلي قديمي پيدا كند! حكايت همان كوزه هاي تازه ساز است كه در زير خاك مي كنند تا شكل عتيقه شود! بدون راهنما وارد كاريز شديم و شروع به گشتن در آن كرديم و نقاط ضعف و قوت آن را بررسي مي كرديم كه ناگهان يك راهنماي ديگر به همراه گروهي وارد كاريز شدند و بر خلاف راهنماي قبلي كه با صداقت حتي اسم سرمايه گذار آن را گفته بود سخن از اثري با تاريخ چند هزار ساله ميگفت!!!

دزدي تاريخي و تاريخ سازي و جعل تاريخ ديگر چيز عادي و طبيعي شده است. چه فرقي مي كند كه اين جعل يك ديوار نيم متري بي هويت در برهوت بيرجند باشد يا يك كاريز در كيش و يا حتي يك كوه در اصفهان؟! دزدي و جعل اسناد تاريخي اي كه خودمان روزي صد بار انجام مي دهيم يا چشمانمان را به روي آن مي بنديم علاوه بر نابودي آثار واقعي ما مضرات ديگري هم دارند .مثلا موجودات سوسمارخور آن سوي خليج فارس را هم تشويق مي كنيم كه همين كار را با خودمان بكنند.

حالا مي رسيم با ارتباط اين موضوع با نيشابور و نيشابوريان:

شادياخ خودمان را در نظر بگيريد و ترب آباد و مهرآباد را هم. چندي پيش در كتابي به نام شهر هاي ايران در قسمتي كه نيشابور به قلم استاد فريدون جنيدي معرفي شده بود نقشه اي آورده شده بود كه در آن نيشابور در هزار سال پيش را نشان مي داد. شهري كه شمال شرق آن بوژان ، شمال غربش برفريز ، جنوبش شادمهر ، غربش ريوند و شرقش قدمگاه بود. يعني وسعتي معادل تهران كنوني. فراموش نكنيم كه جمعيت 1ميليون نفري آن زمان در آپارتمان هاي تنگ و چند طبقه زندگي نمي كرده اند و باغ هاي معروف نيشابور را همه در سفر نامه هاشان ذكر كرده اند. و امام رضا (ع) در هنگام توقف در نيشابور حديث سلسلة الذهب را ايراد فرموده اند نه در خارج نيشابور. و با توجه با اينكه الان قدمگاه در 30 كيلومتري شرق نيشابور است ميشود فهميد كه نيشابور چه وسعتي داشته. مجموعه ي كليسا ها و كنشت هاي شهر در منطقه ي فلكه خيام كنوني قرار داشته و اين نشان از فرهنگ همزيستي بالا ميان اديان را در هزار سال پيش در نيشابور دارد. نيشابوري كه 3 رود مهم و پر آب آن زمان يعني بوژان و مازول و فرخك از وسط آن مي گذشتند و بر روي اين رود ها چه پل هايي كه ساخته نشده بود. حتما مي دانيد كه قنات را براي اولين بار در زمان اشكانيان مردم ابرشهر (كه اتفاقا قبل از اسلام منطقه ي خراسان هم به اين نام خوانده ميشد.) نيشابور ابداع كردند كه بعد ها در يزد و كرمان هم مورد استفاده قرار گرفت. از اين ابداعات و ابتكارات نيشابوريان در شهرسازي را ميتوانيد در كتاب از شار تا شهر دكتر حبيبي( كه ايشان همداني هستند و نيشابوري نيستند كه بگوييم قصد ونيتي دارند!)‌ ملاحظه كنيد. حال يك مشت تاجر ميخواهند يك قنات 800 ساله را به رخ ما بكشند! مايي كه قنات را اولين بار به جهانيان معرفي كرديم! مايي كه در اين 800 سال هزار بار ويران شديم و دوباره قد برافراشتيم و هيچگاه و تسليم نشديم و بناي زندگي به ذلت نگذاشته ايم. هر قسمتي از نيشابور را كه حفاري كنند دنيايي از زير آن خارج خواهد شد. به اداره ميراث فرهنگي نيشابور كه مراجعه كردم حرف هاي جالبي زده شد كه بعضي از آنها واقعا به حق است. مثلا اينكه در آوردن از زير خاك راحت تر است از نگهداري و خاك امانت دار خوبي است تا هوايي كه باعث اكسيداسيون ميشود. و وقتي بودجه اي براي نگهداري نباشد بهتر است كه ريسك نشود. شايد روزي، بودجه اي....

ولي مطمئنا شهرداري گرانقدر و فهيم نيشابور! با دوبانده كردن خيابان عرفان(همان جاده ي خيام به عطار)‌كاري جز تخريب آثار زير آن انجام نمي دهد و مجوز دادن به چايخانه ها و ... همچنان ادامه دارد. اصلا هم مهم نيست كه چه بر سر ميراث ما مي ايد. همان طوري كه مسجد جامع و باغ امين الاسلامي و گرمابه هاي قديمي و ... اهميتي نداشتند.

فكر كنم زياد نوشتن در اين مورد باعث خستگي خواننده بشود و به همين خاطر فقط 3 خط ديگر ادامه مي دهم و در پايان يك عكس و قضاوت با خود شما:

در حالي كه ارگ بم خراب شده و ما اثر مجموعه اي بزرگي در كشور نداريم ضروريست كه شادياخ را دوباره زنده كنيم و آن را با تمام ابعادش به رخ نه تنها ايران بلكه به رخ تمامي دنيا بكشيم . اون هم به دنيايي كه به روز مي خواهند براي خودشون يك تاريخ نداشته رو به ثبت كنن . و ما داريم تاريخي كه همه آرزوي داشتنشو دارن به راحتي از بين مي بريم.

باز هم سانحه هوایی... باز هم کشته شدن هموطنان و هم استانی ها...

                    مقصر کیست؟! 

کاریکاتور از روزنامه ی شرق

به بهانه ی نمایشگاه میراث فرهنگی و گردشگری مشهد:                                                             ساعت 6 بعد از ظهر روز جمعه 3/6/85 به فرودگاه مشهد رسيدم . تاخير نيم ساعته ي هواپيما همه را كلافه كرده بود. زماني كه چمدان خود را از روي نوار نقاله برداشتم ساعت از 7.30 گذشته بود. خبر داشتم كه نمايشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري در حال سپري كردن روز آخر خود مي باشد و با آمدن اسفنديار رحيم مشاعي براي مراسم اختتاميه شمارش معكوس براي پايان آن اغاز شده . به هر زحمتي كه بود و حداقل براي ديدن غرفه ي نيشابور خود را به نمايشگاه رساندم. در بلوار نمايشگاه در وسط بلوار هم توقف كرده بودند و از انتهاي بلوار وكيل آباد تا سر ميدان نمايشگاه ( امام علي (ع) ) ترافيك سنگيني حاكم بود. وارد نمايشگاه شدم. پس از ورود احساس كردم به جاي نمايشگاه در حال شركت در يك مراسم راهپيمايي هستم !!! يا نه!!! شايد هم احساس مي كردم كه الان در يكي از صحن هاي حرم هستم!!! و جمعيت مرا با خود به جلو مي برد. در قسمتي از نمايشگاه خانواده هايي را ديدم كه با پهن كردن فرش به پيك نيك آمده ، در حال ميل كردن شام بودند! شايد با خودشون مي گفتند كه چه جالب! تو اين پاركه نمايشگاهم هست! جلوتر كه مي رفتم مردمي را ميديدم كه در يك دستشان پوستر هايي را گرفته بودند و در دست ديگرشان ماهك نمكي! صندوق هاي قرض الحسنه هم در اين نمايشگاه شركت كرده بودند و حالا دريابيد ربط اين ها را به گردشگري... شهرها و روستاها و ده ها و دهكوره ها ! هم در غرفه هايشان مشغول كاسبي و فروش خوراكي هاي خود بودند! حتما تا اين قسمت به ملت ميراث فرهنگي شناسونده شده بود ! البته تا اين جا منظور از ميراث يا احتمالا شوخي بوده يا پشمك و چيپس و پفك!

تناقض ها همچنان ادامه داشت تا رسيدم به شاهكار نمايشگاه كه يك عروسك زرد رنگ بود و من را با جلوه اي ديگر از ميراث فرهنگي آشنا كرد. عروسكي درست شبيه همون عروسك هاي كه ي جلوي پيتزا فروشي ها و مغازه ها جلب توجه و البته مشتري مي كنند. براي بچه ها دست تكان مي داد. اين ها اتفاقاتي بود كه در محوطه ي نمايشگاه و كريدور هاي بيروني اتفاق مي افتاد . وارد سالن مپنا شدم . در ابتدا مطابق معمول سالهاي قبل غرفه ي هتل داريوش از همه بيشتر جلب توجه مي كرد. در انتهاي غرفه هم مهندس حسين ثابت بر روي مبلي با طرح هخامنشي نشسته بود. جمعيت همچنان زياد بود و تنها قسمتي كه اندكي از بقيه خلوت تر بود . قسمت مجلات بود. سر راه مجلات هم چيني مقصود غرفه اي داشت! مجله ي سفر معتبر ترين مجله گردشگري ايران در اين نمايشگاه شركت نكرده بود و بقيه مجلات هم مثل ديگر قسمت هاي نمايشگاه در حال كاسبي بودند!‌ اينجا بود كه از به نمايشگاه آمدن خود پشيمان شدم و حتي به غرفه ي نيشابور كه فقط براي ديدن آن آمده بودم نرفتم. و از نمايشگاه خارج شدم. تعداد فرش هاي پهن شده روي زمين بيشتر شده بود.

برنامه ي اجراي موسيقي  آييني در جشنواره ي تابستاني كيش. در اين تابلو دقت كنيد كه نام نيشابور به تنهايي در كنار نام استانهاي ديگر قرار گرفته. نيشابور، پاينده نامت از بينالود تا خليج هميشه فارس.

این چند روز که سفر بودم و به وبلاگ فکر می کردم به ذهنم رسید یک سری تغییراتی در نحوه ی بیان مطالب وبلاگ بدم. البته منظورم این نیست که خط مشی وبلاگ که بیان صریح مشکلات نیشابوره دستخوش تغییر بشه. و فقط قصدم از این کار طبقه بندی و منظم کردن دقیق مطالبه که تعدادی از این تغییرات رو در پایین می نویسم و خوشحال میشم اگر نظری در این مورد دارید من رو در جریان قرار بدین.

۱. بیشتر عکس های این وبلاگ به وسیله ی دوربین شخصی توسط خودم تهیه میشه و به خاطر این عکس ها وقت زیادی صرف میشه از گرفتن عکس و ریختن روی کامپیوتر و آپلود کردن به روی یک هاست جهت آدرس دهی اینترنتی و ... . ولی جدیدا دو سه مورد دیدم که از این عکس ها یک عده بدون حتی ذکر منبع استفاده کردن و اسم خودشون رو پایین عکس های وبلاگ نیشابوریان قرار دادن. برای رفع این مشکل از این به بعد آرم نیشابوریان در پایین عکس های وبلاگ هک میشود.

۲. بخش جدید وبلاگ بخشی است به نام هواشناسی که فعلا با بیان درجه دمای شهرهای مشهد و نیشابور و سبزوار و تربت حیدریه و قوچان آغاز به کار می کنه.

۳. از این پس در بخش نیشابور به روایت تصویر زیبایی ها و آثار شهر به نمایش گذاشته می شود و در قسمت عکس روز عکس هایی از سوتی های ادارات یا مشکلات شهر به تصویر کشیده میشوند.

۴.قسمت مشاهیر آخر هر هفته به روز میشود.

۵....

منتظر نظرات شما دوست عزیز هستیم.